Geschiedenis
Beweging-als-houvast vindt zijn oorsprong in de methodiek Emerging Body Language (EBL). De grondleggers van EBL, Carine Heijligers en Marijke Rutten-Saris, ontmoetten elkaar in de jaren ’70 en ontdekten dat ze eenzelfde manier van kijken naar probleemgedrag en interacties hadden. Uit hun samenwerking ontstond de methodiek EBL. Rond 2005 is Carine gaan samenwerken met de Radboud Universiteit en dankzij deze samenwerking is EBL verder doorontwikkeld. Er werden ingrijpende wijzigingen aangebracht waardoor een nieuwe naam, - Beweging-als-houvast - noodzakelijk werd. Sonja Graafstal, aangesloten vanuit de Radboud Universiteit, startte met Carine in 2013 een succesvol promotietraject om Beweging-als-houvast wetenschappelijk te onderbouwen en op effectiviteit te onderzoeken.

 

Afstemmen en communicatie
De kern van Beweging-als-houvast is dat zowel verbale als non-verbale communicatie middels beweging centraal staat. Het is bekend dat naast woorden, ook lichaamstaal een belangrijke rol speelt in de communicatie. Zo stemmen mensen onbewust hun houding, gezichtsuitdrukkingen en gebaren op elkaar af. Bijvoorbeeld door te knikken met het hoofd om te laten zien dat ze meevoelen met het enthousiasme van de spreker. Een beweging kan ook bestaan uit samen naar hetzelfde kijken of het volgen van dezelfde gebaren. Daarnaast speelt ook de snelheid van bewegen en praten een rol in de communicatie. Het contact met een persoon die sneller of langzamer praat dan jijzelf zal anders voelen, dan het contact met iemand die dezelfde snelheid heeft van praten of bewegen. Kortom, de manier en stijl van bewegen in gebaren en houding maakt of we het contact als prettig ervaren of niet

 

Beweging als basis voor wederkerigheid

De basis voor het afstemmen op de bewegingen van de ander wordt gelegd in de periode direct na de geboorte. Het leven van ieder mens begint met een periode waarin bewegen het belangrijkste instrument in de communicatie vormt.

 

In de wijze waarop ouders en baby’s interacteren is te zien dat hun afstemming bestaat uit het op elkaar reageren middels geluiden en bewegingen. Een baby die een geluidje maakt als uuuhh uuuhh, nodigt de ouder uit om dit te herhalen met uuuhh, uuuhh. Een ouder kan ook aan het ritme en intensiteit van de trappelende beentjes zien hoe de baby zich voelt zoals: enthousiast, blij, boos of opgewonden. De ouder kan hierop reageren door in hetzelfde ritme mee te bewegen met hoofd en handen of door enthousiast en blij te gaan praten.

 

Op deze manier geven ouders en baby’s elkaar de boodschap door ‘ik zie jou’ en ‘ik hoor jou’. Zo ontstaat er een gevoel van verbondenheid tussen hen beiden, een warm gevoel van prettig contact. Ouders en baby’s zijn hierdoor gelijkwaardige partners in de communicatie, aangezien zij beiden in staat zijn om te bewegen en te vocaliseren, waarbij vocaliseren ook een vorm van beweging is, namelijk de beweging van de stembanden. Vanuit de beweging ontstaat wederkerigheid, beurtwisseling, het delen van emoties en in een later stadium ook het delen van intenties. Kortom, ontwikkeling is gebaseerd op wederkerigheid en wederkerigheid begint primair met afstemmen op de beweging van de ander.

Doelgroep
Overal in de hulpverlening zijn er kinderen en jongeren waarbij gesproken taal niet leidt tot gedragsverandering of ontwikkeling. De verbale boodschap ‘ik zie jou’ en ‘ik hoor jou’ komt niet over en de jongere lijkt vast te zitten in zijn eigen wereld. De wederkerigheid die zo gemakkelijk lijkt te ontstaan tussen ouder en baby is hier ver te zoeken of ontbreekt in zijn geheel. De verbinding met de ander is er niet of komt moeizaam tot stand.

Door echter af te stemmen op de beweging van de persoon toon je op een ander (primair) niveau ‘ik zie jou’ en ‘ik hoor jou’. Vanaf dat punt kan verbinding verder groeien.

Dit afstemmen op de beweging is verweven met alle dagelijkse activiteiten of krijgt aandacht in momenten van spel. Het doel is het ontwikkelen van prettig contact, zodat verbinding aangenaam en plezierig is en niet bedreigend.

 

​​​​​Werkwijze
In plaats van te werken aan het zichtbare probleemgedrag gaat Beweging-als-houvast terug naar de basis, de voedingsbodem voor een gezonde ontwikkeling. Deze voedingsbodem bestaat uit het kunnen maken van verbinding, het kunnen vormgeven van autonomie en je competent voelen. In de afbeelding van de boom is de scheefgroei van de takken te zien, maar het herstel vindt plaats in de wortels en voedingsbodem van de boom.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Beweging-als-houvast is gericht op het voeding geven aan de basisbehoeften van ieder mens, waardoor groei en ontwikkeling mogelijk wordt. In de afgelopen 30 jaar is ruimschoots ervaring opgedaan bij jongeren met een licht verstandelijke beperking en bijkomende gedragsproblemen (LVG+). De stagnerende ontwikkeling werd vlot getrokken en probleemgedrag nam af. Ook mensen met autisme, jongeren in de jeugdzorg, gezinnen en mensen met een ernstig verstandelijke beperking (EVB+) zijn geholpen met Beweging-als-houvast. Zie de voorbeelden uit de casushoofdstukken in het proefschrift.

Hoe ziet de hulpverlening er concreet uit?

Beweging-als-houvast is een objectieve en concrete manier om interacties te beoordelen op de mate van wederkerigheid. Hierbij wordt gebruik gemaakt van videomateriaal. De geobserveerde bewegingen van twee personen die in interactie zijn met elkaar geven inzicht in de mate van afstemming tussen hen. De hulpverlener of ouder krijgt concrete adviezen hoe deze de eigen bewegingen kan aanpassen om zo een eerste verbinding en afstemming tot stand te brengen.

 

Voor meer informatie, advies of cursus, kun je contact opnemen via het contactformulier.​​​